Breng de fiscale en juridische gevolgen van je emigratie in kaart

In stap 3 heb je onderzocht of jouw plannen financieel haalbaar zijn. Je weet ongeveer wat de verhuizing kost, welk maandbudget nodig is en hoeveel buffer je wilt aanhouden.

Nu moet je controleren of de aannames onder dat financiële plan ook fiscaal en juridisch kloppen.

Wat gebeurt er met je belastingplicht wanneer je in een ander land gaat wonen? Waar betaal je belasting over salaris, pensioen, onderneming, vastgoed en vermogen? Blijf je sociaal verzekerd in Nederland of val je onder het stelsel van je nieuwe woonland? En zijn testamenten, huwelijkse voorwaarden, volmachten en bedrijfsconstructies ook na je verhuizing nog passend?

Dit zijn geen details die je pas na aankomst moet uitzoeken. De uitkomst kan invloed hebben op de vertrekdatum, de keuze voor een land, de manier waarop je inkomen ontvangt en zelfs op de vraag of emigreren financieel verstandig is.

Tegelijkertijd hoeft niet iedere emigrant direct een uitgebreid internationaal belastingrapport te laten maken. Het doel van deze stap is eerst bepalen welke onderwerpen voor jou relevant zijn, waar mogelijke risico’s liggen en voor welke vragen je deskundig advies nodig hebt.

Emigratie verandert niet alleen je adres

Veel mensen denken bij emigratie vooral aan uitschrijven bij de gemeente en inschrijven in het nieuwe land. Juridisch en fiscaal is een verhuizing naar het buitenland echter breder.

Je kunt na vertrek nog steeds financiële en juridische banden met Nederland houden. Denk aan een woning, onderneming, pensioen, lijfrente, bankrekening, beleggingen of inkomsten uit verhuur. Tegelijkertijd ontstaat een nieuwe relatie met het woonland, dat mogelijk belasting heft over je wereldinkomen en vermogen.

Ook belasting, sociale zekerheid en zorgverzekering volgen niet altijd exact dezelfde regels. Je kunt daarom niet volstaan met één algemene conclusie dat je “fiscaal verhuisd” bent.

Bepaal eerst wat jouw persoonlijke dossier bevat

Niet iedereen hoeft dezelfde onderwerpen te onderzoeken.

Iemand die een Nederlandse woning verkoopt, stopt met werken en daarna uitsluitend van spaargeld leeft, heeft een ander dossier dan een ondernemer die zijn Nederlandse besloten vennootschap aanhoudt. Een gepensioneerde krijgt weer te maken met andere vragen rond belasting, zorg en uitbetaling van pensioen.

Begin daarom met een inventarisatie.

Onderdeel	Vragen die mogelijk spelen
Werk en salaris	Waar wordt het werk fysiek uitgevoerd? Blijft de Nederlandse werkgever?
Onderneming	Waar wordt de onderneming feitelijk geleid? Ontstaat lokaal een vestiging?
Pensioen en lijfrente	Welk land mag heffen? Blijven inhoudingen bestaan?
Nederlandse woning	Verkopen, aanhouden of verhuren? Hoe wordt de woning belast?
Ander vastgoed	Waar ligt het vastgoed en welk land mag belasting heffen?
Spaargeld en beleggingen	Moeten deze in het woonland worden aangegeven?
Schenkingen en erfenissen	Welk recht en welke belastingregels kunnen gelden?
Gezin en vermogen	Zijn huwelijkse voorwaarden, partnerschap en eigendom goed geregeld?
Sociale zekerheid	In welk land ben je verzekerd voor ouderdom, werkloosheid en ziekte?
Zorg	Onder welk zorgstelsel val je en hoe regel je de dekking?

Maak op basis hiervan een persoonlijk dossier. Onderwerpen die niet op jou van toepassing zijn, hoef je niet onnodig uit te werken. Onderwerpen met grote bedragen of langdurige gevolgen verdienen juist extra aandacht.

Onderzoek waar je fiscaal inwoner wordt

Een van de centrale vragen is in welk land je na de verhuizing fiscaal inwoner bent.

Er bestaat geen algemene Europese regel die voor alle landen bepaalt waar iemand belastingplichtig is. Ieder land heeft eigen nationale criteria. Het land waar je fiscaal inwoner bent, kan doorgaans belasting heffen over je wereldwijde inkomen, waaronder salaris, pensioen, vermogen en inkomsten uit vastgoed in andere landen.

Dat betekent niet dat alleen het aantal dagen in een land telt.

Landen kunnen ook kijken naar:

• waar je duurzaam woont;
• waar je partner en kinderen verblijven;
• waar je werkt of je onderneming leidt;
• waar je belangrijkste economische belangen liggen;
• waar je sociale leven zich afspeelt;
• welke woning permanent tot je beschikking staat.

Het bekende criterium van 183 dagen kan relevant zijn, maar is geen universele beslisregel waarmee iedere fiscale woonplaats automatisch wordt vastgesteld.

Wanneer twee landen je als inwoner zien

Het is mogelijk dat zowel Nederland als het nieuwe woonland je volgens de eigen nationale wetgeving als fiscaal inwoner beschouwt.

Dan moet worden gekeken naar het belastingverdrag tussen beide landen. Zo’n verdrag bevat meestal regels om te bepalen welk land voor de toepassing van het verdrag als woonland geldt. Daarbij kan achtereenvolgens worden gekeken naar een duurzaam beschikbare woning, het middelpunt van de levensbelangen, het gewone verblijf en de nationaliteit.

De precieze uitwerking verschilt per verdrag en persoonlijke situatie.

De uitschrijving uit de Basisregistratie Personen is dan belangrijk, maar beantwoordt niet vanzelf de volledige fiscale vraag. De feitelijke woon- en werksituatie moet eveneens worden beoordeeld.

Uitschrijven is belangrijk, maar niet allesbepalend

Wie verwacht in een periode van twaalf maanden ten minste acht maanden buiten Nederland te verblijven, moet zich bij de Nederlandse gemeente als ingezetene laten uitschrijven. De Belastingdienst ontvangt de adreswijziging doorgaans via de gemeente.

Die administratieve handeling is noodzakelijk, maar vormt niet op zichzelf het definitieve bewijs dat je voor alle belastingen geen inwoner van Nederland meer bent.

De Belastingdienst en buitenlandse belastingdiensten kunnen naar de werkelijke omstandigheden kijken. Zorg daarom dat je administratie aansluit op de werkelijkheid.

Denk aan de datum waarop:

• je duurzame woning in het buitenland beschikbaar komt;
• je Nederlandse woning wordt verkocht of verhuurd;
• je gezin verhuist;
• je werkzaamheden worden verplaatst;
• je lokale registratie en verzekeringen ingaan;
• contracten en abonnementen worden aangepast.

Wanneer al deze gebeurtenissen over verschillende maanden zijn verspreid, kan de fiscale vertrekdatum extra aandacht vragen.

Maak een overzicht van alle inkomstenbronnen

Na emigratie kunnen verschillende landen heffingsrechten houden over verschillende inkomsten.

Het woonland mag vaak het wereldinkomen in de belastingaangifte betrekken. Nederland kan daarnaast belasting blijven heffen over bepaalde Nederlandse inkomsten. Wie buiten Nederland woont maar nog Nederlands inkomen heeft, kan daardoor buitenlands belastingplichtig zijn in Nederland. De Belastingdienst noemt onder meer Nederlands vastgoed als een onderdeel dat in Nederland belast kan blijven.

Maak daarom per inkomstenbron een overzicht.

Inkomstenbron	Vragen die je moet beantwoorden
Salaris	Waar wordt het werk uitgevoerd en waar is de werkgever gevestigd?
Winst uit onderneming	Waar vinden de activiteiten en feitelijke leiding plaats?
Dividend	Mag Nederland bronbelasting inhouden en geeft het woonland verrekening?
Pensioen	Gaat het om particulier pensioen, overheidspensioen of AOW?
Lijfrente	Welk land mag heffen en is vrijstelling van inhouding mogelijk?
Huurinkomsten	Waar ligt het vastgoed en hoe wordt het in beide landen behandeld?
Vermogenswinst	Belast het woonland de verkoop van aandelen of vastgoed?
Uitkering	Mag de uitkering worden meegenomen en welk land heft belasting?

Niet iedere inkomstenbron wordt op dezelfde manier behandeld. Zelfs twee pensioenen kunnen fiscaal verschillend worden belast wanneer het ene pensioen uit overheidsdienst komt en het andere uit een particuliere dienstbetrekking.

Nederland heeft met veel landen belastingverdragen om te voorkomen dat hetzelfde inkomen uiteindelijk dubbel wordt belast. Dat betekent niet dat je altijd maar in één land aangifte hoeft te doen. Het kan nodig zijn inkomsten in beide landen te melden, waarna een vrijstelling, vermindering of verrekening wordt toegepast.

Kijk verder dan alleen inkomstenbelasting

De belastingdruk van een land bestaat niet uitsluitend uit belasting over inkomen.

Afhankelijk van je bestemming kunnen ook vermogensbelasting, lokale vastgoedbelasting, belasting op vermogenswinst, sociale premies, gemeentelijke heffingen en belastingen op schenkingen of nalatenschappen relevant zijn.

Een land met een gunstig tarief voor pensioeninkomen kan bijvoorbeeld minder aantrekkelijk zijn wanneer vermogen, vastgoed of nalatenschappen zwaarder worden belast. Andersom kan een land met een relatief hoge inkomstenbelasting bepaalde vrijstellingen of lagere woonlasten bieden.

Vergelijk daarom niet één belastingtarief, maar je volledige persoonlijke situatie.

Dit voorkomt dat je een land kiest op basis van een fiscaal voordeel dat slechts op één deel van je financiële leven van toepassing is.

Het emigratiejaar krijgt een aparte aangifte

Wie slechts een deel van het kalenderjaar in Nederland woont doordat hij emigreert, doet in Nederland aangifte over een migratiejaar. Dit wordt vaak de M-aangifte genoemd. De aangifte kan via Mijn Belastingdienst worden ingediend.

In deze aangifte wordt onderscheid gemaakt tussen de periode waarin je binnenlands belastingplichtig was en de periode na emigratie.

Juist in het vertrekjaar kunnen veel gebeurtenissen samenkomen:

• verkoop of verhuur van een woning;
• verandering van werkgever;
• staking of verplaatsing van een onderneming;
• afkoop of omzetting van financiële producten;
• vertrek van gezinsleden op verschillende momenten;
• inkomsten uit twee landen;
• aftrekposten die slechts een deel van het jaar gelden.

Bewaar daarom vanaf het begin alle relevante gegevens. Denk aan loonstroken, jaaropgaven, woningdocumenten, bewijs van uitschrijving, buitenlandse registratie en de datum waarop je werkzaamheden zijn veranderd.

Onderzoek mogelijke conserverende aanslagen

Bij emigratie kan Nederland in bepaalde situaties een conserverende aanslag opleggen.

Daarbij berekent de Belastingdienst belasting over bepaalde opgebouwde aanspraken of belangen, maar hoeft die belasting meestal niet direct betaald te worden zolang aan de voorwaarden wordt voldaan. Dit kan bijvoorbeeld spelen bij pensioen- en lijfrenteaanspraken of een aanmerkelijk belang in een vennootschap.

Het onderwerp is vooral relevant voor mensen met:

• aandelen van minimaal 5% in een vennootschap;
• een eigen bv;
• omvangrijke pensioen- of lijfrenteaanspraken;
• specifieke fiscale regelingen uit het verleden.

De regels zijn technisch en verschillen per soort vermogen, bestemming en belastingverdrag. Laat vóór vertrek beoordelen of een conserverende aanslag kan ontstaan, welke verplichtingen daarna gelden en welke handelingen alsnog tot invordering kunnen leiden.

Een verhuizing, dividenduitkering, verkoop van aandelen of afkoop van een lijfrente kan jaren na emigratie nog fiscale gevolgen hebben.

Beoordeel wat er met je onderneming gebeurt

Voor ondernemers is emigratie zelden alleen een privéverhuizing.

Een eenmanszaak, vennootschap onder firma of besloten vennootschap kan fiscaal verbonden blijven met Nederland. Tegelijkertijd kan het nieuwe woonland vinden dat de onderneming daar actief of gevestigd is.

Belangrijke vragen zijn:

• Waar worden de werkzaamheden feitelijk uitgevoerd?
• Waar worden belangrijke bedrijfsbeslissingen genomen?
• Waar wonen en werken bestuurders en personeel?
• Blijft er een kantoor, magazijn of andere vaste locatie in Nederland?
• Ontstaat in het woonland een vaste inrichting?
• Waar moeten omzetbelasting en loonheffingen worden afgedragen?
• Kan de bestaande rechtsvorm worden voortgezet?
• Moet je je lokaal registreren als ondernemer?

Een Nederlandse inschrijving bij de Kamer van Koophandel bepaalt niet automatisch waar alle winst belast wordt. De feitelijke uitvoering en leiding van de onderneming kunnen doorslaggevend zijn.

Remote werken is niet alleen een arbeidsafspraak

Ook werknemers moeten verder kijken dan toestemming van hun werkgever.

Permanent vanuit een ander land werken kan gevolgen hebben voor loonbelasting, arbeidsrecht, sociale zekerheid en de verplichtingen van de werkgever. Soms moet de werkgever zich in het woonland registreren of daar loonheffingen afdragen.

Laat daarom niet alleen schriftelijk vastleggen dát je vanuit het buitenland mag werken. Onderzoek ook hoe de salarisadministratie, sociale verzekering en arbeidsrechtelijke positie worden ingericht.

Bepaal waar je sociaal verzekerd bent

Belasting en sociale zekerheid zijn afzonderlijke systemen.

Binnen de Europese Unie gelden coördinatieregels die moeten voorkomen dat iemand tegelijkertijd onder meerdere sociale zekerheidsstelsels valt of helemaal nergens verzekerd is. Je kunt meestal niet zelf kiezen in welk land je sociaal verzekerd wilt zijn; dat wordt bepaald door je woon- en werksituatie.

Wie voor onbepaalde tijd buiten Nederland gaat werken, is doorgaans niet langer verzekerd voor de Nederlandse sociale verzekeringen en valt meestal onder het stelsel van het werkland. Bij tijdelijke detachering kan de Nederlandse verzekering onder voorwaarden doorlopen en kan een A1-verklaring nodig zijn.

De situatie vraagt extra aandacht wanneer je:

• in meerdere landen werkt;
• voor een Nederlandse werkgever op afstand werkt;
• werknemer én zelfstandige bent;
• tijdelijk wordt uitgezonden;
• in het ene land woont en in een ander land werkt;
• verschillende werkzaamheden over meerdere landen verdeelt.

Hier kan de verdeling van werktijd een rol spelen. Bij werkzaamheden in meerdere EU-landen kan bijvoorbeeld relevant zijn welk deel in het woonland wordt uitgevoerd. De precieze beoordeling moet bij de bevoegde sociale zekerheidsinstantie worden aangevraagd.

Controleer de gevolgen voor AOW en nabestaanden

Wie buiten Nederland gaat wonen of werken, is vaak niet langer verplicht verzekerd voor de AOW en Anw. Daardoor kan de latere AOW lager worden en kan de dekking voor nabestaanden veranderen. Onder voorwaarden is vrijwillige voortzetting mogelijk.

Onderzoek daarom vóór vertrek:

• Of je verplichte Nederlandse verzekering stopt.
• Hoeveel AOW-opbouw je mogelijk mist.
• Of vrijwillige verzekering mogelijk en financieel zinvol is.
• Welke ouderdoms- en nabestaandenvoorzieningen je in het nieuwe land opbouwt.
• Of aanvullende particuliere voorzieningen nodig zijn.

Dit is vooral belangrijk wanneer één partner weinig eigen pensioen heeft of financieel afhankelijk is van de ander.

Zonder controle kan pas jaren later blijken dat meerdere verzekerde jaren ontbreken. Dan is herstel vaak moeilijker dan wanneer vóór vertrek een bewuste keuze was gemaakt.

Regel de zorgverzekering op basis van je status

Een Nederlandse basisverzekering kan meestal niet simpelweg worden aangehouden omdat je dat prettig vindt.

Waar je voor zorg verzekerd bent, hangt onder meer af van waar je woont, werkt en sociale premies betaalt. Binnen Europa kan in bepaalde situaties het woonland de zorg leveren terwijl een ander land financieel verantwoordelijk blijft. Daarvoor kan bijvoorbeeld een S1-formulier nodig zijn.

Voor gepensioneerden met een Nederlands pensioen, gedetacheerde werknemers, grensarbeiders en mensen die in meerdere landen werken kunnen verschillende regels gelden.

Onderzoek ruim vóór vertrek:

• wanneer de Nederlandse zorgverzekering eindigt;
• onder welk stelsel je daarna valt;
• of registratie in het woonland nodig is;
• of je verdragsgerechtigd wordt;
• of een S1-formulier van toepassing is;
• welke gezinsleden afzonderlijk moeten worden verzekerd;
• of particuliere aanvullende dekking wenselijk of verplicht is.

Wonen buiten Nederland betekent doorgaans ook dat je niet verzekerd bent voor de Wet langdurige zorg, al kunnen de omstandigheden van wonen en werken tot een andere beoordeling leiden.

Beëindig je Nederlandse zorgverzekering daarom niet op eigen initiatief zonder eerst vast te stellen welke verzekering ervoor in de plaats komt en vanaf welke datum.

Onderzoek wat er met uitkeringen en toeslagen gebeurt

Niet iedere uitkering kan zonder voorwaarden worden meegenomen naar het buitenland.

Binnen de EU, EER en Zwitserland gelden vaak Europese coördinatieregels. Buiten dat gebied kan het verschil maken of Nederland een sociaalzekerheidsverdrag met het bestemmingsland heeft. Het type uitkering, het land en de duur van het verblijf bepalen wat mogelijk is.

Ook toeslagen kunnen stoppen of veranderen wanneer je niet langer in Nederland woont, je huishoudsamenstelling verandert of je niet meer onder het Nederlandse zorgstelsel valt.

Neem ruim vóór vertrek contact op met de uitkeringsinstantie. Vraag schriftelijk vast te leggen:

• of de uitkering kan worden meegenomen;
• welk bedrag resteert;
• welke meldingsverplichtingen gelden;
• of periodieke controles nodig zijn;
• welke gevolgen werk of inkomen in het woonland heeft.

Baseer je financiële emigratieplan niet op een uitkering waarvan de exporteerbaarheid nog niet is bevestigd.

Breng vastgoed in Nederland apart in kaart

Een Nederlandse woning kan na emigratie fiscale en juridische gevolgen houden.

Verkoop je de woning, dan spelen de verkoopdatum, hypotheek en mogelijke overwaarde een rol. Houd je de woning aan, dan moet worden vastgesteld of deze wordt verhuurd, tijdelijk beschikbaar blijft of door gezinsleden wordt gebruikt.

Nederlands vastgoed blijft in beginsel relevant voor de Nederlandse belastingheffing wanneer de eigenaar buiten Nederland woont.

Daarnaast moet je onderzoeken:

• of verhuur volgens hypotheek- en verzekeringsvoorwaarden is toegestaan;
• welke huurbescherming ontstaat;
• welke gemeentelijke regels gelden;
• hoe huurinkomsten en de waarde in het woonland moeten worden aangegeven;
• of Nederland én het woonland het vastgoed in de aangifte opnemen;
• hoe dubbele belasting wordt voorkomen;
• wie beheer, onderhoud en administratie uitvoert.

De keuze tussen verkopen en aanhouden is daarom niet alleen een vraag over rendement. Zij raakt ook belasting, risico, liquiditeit en praktische belasting op afstand.

Controleer juridische documenten en eigendom

Emigratie kan invloed hebben op de praktische werking van documenten die in Nederland zijn opgesteld.

Denk aan testamenten, levenstestamenten, huwelijkse voorwaarden, samenlevingsovereenkomsten, voogdijregelingen en volmachten. Binnen Europa bestaan regels over toepasselijk recht en erkenning, maar dat betekent niet dat ieder Nederlands document zonder verdere controle optimaal werkt in het nieuwe woonland.

Laat beoordelen:

• welk erfrecht op je nalatenschap van toepassing is;
• of in een testament een rechtskeuze is opgenomen;
• hoe lokaal vastgoed wordt overgedragen;
• wie bevoegd is bij ziekte of wilsonbekwaamheid;
• of volmachten lokaal worden erkend;
• hoe gezamenlijk vermogen juridisch is verdeeld;
• of minderjarige kinderen aanvullende bescherming nodig hebben.

Ook ongehuwd samenwonen verdient aandacht. Een in Nederland vanzelfsprekend lijkende positie van een partner kan in het buitenland anders worden behandeld.

De Rijksoverheid waarschuwt dat buitenlandse instanties om rechtsgeldig gemaakte documenten kunnen vragen. Regel legalisatie en vertalingen bij voorkeur vóór vertrek, omdat dit vanuit het buitenland omslachtiger kan zijn.

Houd rekening met schenkingen en nalatenschappen

De fiscale gevolgen van overlijden of schenken kunnen na emigratie ingewikkelder worden.

Meerdere landen kunnen aanknopingspunten zien op basis van woonplaats, nationaliteit, ligging van vastgoed of woonplaats van de ontvanger. Daarnaast kan Nederland na emigratie onder bepaalde omstandigheden nog gedurende een periode schenk- of erfbelasting heffen.

Onderzoek dit vooral wanneer je:

• aanzienlijk vermogen bezit;
• vastgoed in meerdere landen hebt;
• kinderen in Nederland houdt;
• tijdens je leven vermogen wilt schenken;
• een samengesteld gezin hebt;
• een onderneming wilt overdragen;
• verschillende nationaliteiten binnen het gezin hebt.

De uitkomst kan aanleiding zijn om een testament, eigendomsstructuur of schenkingsplan vóór vertrek aan te passen. Doe dit niet uitsluitend om belasting te besparen. Bescherming van partner en kinderen, uitvoerbaarheid en toegang tot vermogen zijn minstens zo belangrijk.

Kies het juiste moment voor specialistisch advies

Niet iedere vraag hoeft door dezelfde adviseur te worden behandeld.

Een Nederlandse belastingadviseur kent de Nederlandse vertrekregels, maar hoeft niet alle lokale regels van Spanje, Portugal of Frankrijk te beheersen. Een lokale adviseur kent het woonland, maar ziet mogelijk niet iedere Nederlandse conserverende aanslag of pensioenkwestie.

Bij complexere situaties is samenwerking nodig tussen deskundigen uit beide landen.

Situatie	Mogelijk benodigde deskundige
Nederlandse en buitenlandse inkomsten	Internationaal belastingadviseur
Eigen bv of onderneming	Fiscalist en ondernemingsjurist
Koop van buitenlands vastgoed	Lokale advocaat of notaris
Testament en nalatenschap	Notaris met internationale expertise
Remote werken	Fiscalist, werkgever en sociale zekerheidsinstantie
Pensioen of lijfrente	Pensioenadviseur en fiscalist
Sociale verzekering	SVB of bevoegde buitenlandse instantie
Verblijfsrecht buiten de EU	Immigratieadvocaat of erkend specialist

Vraag een adviseur niet alleen om een berekening. Laat ook uitleggen welke aannames zijn gebruikt, welke acties vóór vertrek nodig zijn en welke verplichtingen na emigratie blijven bestaan.

Maak één fiscaal en juridisch emigratiedossier

Losse adviezen, e-mails en documenten raken gemakkelijk verspreid.

Maak daarom één digitaal dossier met ten minste:

• persoonlijke en gezinsgegevens;
• beoogde vertrekdatum;
• landen en verblijfsadressen;
• inkomsten en vermogensbestanddelen;
• ondernemingsgegevens;
• pensioen- en verzekeringsgegevens;
• vastgoeddocumenten;
• testamenten en volmachten;
• adviezen en gemaakte keuzes;
• registraties en aangiften;
• belangrijke termijnen na vertrek.

Leg per onderwerp vast welke instantie of adviseur de conclusie heeft gegeven. Noteer ook de datum, want wetgeving en persoonlijke omstandigheden kunnen veranderen.

Een mondelinge opmerking als “dat zal waarschijnlijk wel goed zitten” is geen voldoende basis voor een beslissing met langdurige financiële gevolgen.

Veelgemaakte fouten bij fiscale en juridische voorbereiding

Een veelgemaakte fout is aannemen dat uitschrijving uit Nederland automatisch alle Nederlandse belastingplicht beëindigt. Nederlandse inkomsten, vastgoed of ondernemingsbelangen kunnen ook na vertrek belast blijven.

Een tweede fout is alleen naar belastingtarieven kijken. Sociale premies, zorgkosten, vermogensbelasting en lokale heffingen kunnen het totale beeld veranderen.

Ook worden belasting en sociale zekerheid vaak door elkaar gehaald. Dat je salaris in het ene land wordt belast, betekent niet automatisch dat je daar ook sociaal verzekerd bent.

Een andere fout is pas na de verhuizing advies zoeken. Dan kunnen belangrijke keuzes al onomkeerbaar zijn. Denk aan de verkoopdatum van aandelen, uitkering van dividend, verhuur van een woning of verplaatsing van een onderneming.

Tot slot wordt juridisch vaak alleen naar het testament gekeken. Eigendom, huwelijkse voorwaarden, volmachten, voogdij en ondernemingsstructuren verdienen eveneens aandacht.

Wanneer is deze stap afgerond?

Deze stap is niet afgerond zodra je alle belastingregels zelf begrijpt. Dat is meestal niet realistisch.

Je bent klaar wanneer je:

• weet in welk land je vermoedelijk fiscaal inwoner wordt;
• alle inkomsten en vermogensbestanddelen hebt geïnventariseerd;
• weet welke onderwerpen in Nederland belast kunnen blijven;
• de positie van je onderneming of werkgever hebt onderzocht;
• hebt vastgesteld waar je sociaal verzekerd wordt;
• de gevolgen voor zorg, AOW en pensioen kent;
• juridische documenten hebt laten controleren waar nodig;
• weet welke acties vóór vertrek moeten plaatsvinden;
• schriftelijk advies hebt voor de complexe onderdelen.

Resultaat van stap 4

Je hebt een persoonlijk fiscaal en juridisch emigratiedossier. Daarin staan niet alleen de regels die waarschijnlijk van toepassing zijn, maar vooral de beslissingen, acties en termijnen die voor jouw situatie relevant zijn.

Praktische checklist stap 4

• Ik heb vastgesteld welke fiscale woonplaats waarschijnlijk van toepassing is.
• Ik weet dat uitschrijving niet automatisch iedere Nederlandse belastingplicht beëindigt.
• Ik heb alle inkomsten, bezittingen en schulden geïnventariseerd.
• Ik heb gecontroleerd welk land per inkomstenbron belasting mag heffen.
• Ik heb onderzocht of een conserverende aanslag kan ontstaan.
• Mijn Nederlandse woning of ander vastgoed is afzonderlijk beoordeeld.
• Mijn onderneming of remote werkconstructie is fiscaal en juridisch gecontroleerd.
• Ik weet in welk land ik sociaal verzekerd word.
• Ik heb de gevolgen voor AOW, Anw en pensioen onderzocht.
• Ik weet hoe mijn zorgdekking na vertrek wordt geregeld.
• Ik heb gecontroleerd wat er met uitkeringen en toeslagen gebeurt.
• Testament, volmachten en vermogensafspraken zijn beoordeeld.
• Benodigde documenten worden vertaald en gelegaliseerd.
• Complexe conclusies zijn schriftelijk door een deskundige bevestigd.
• Ik heb alle informatie in één emigratiedossier samengebracht.

Samenvatting

Emigreren verandert meer dan je woonadres.

Je kunt fiscaal inwoner worden van het nieuwe land, terwijl Nederland belasting blijft heffen over bepaalde Nederlandse inkomsten of bezittingen. Tegelijkertijd moet afzonderlijk worden vastgesteld waar je sociaal verzekerd bent, hoe je zorg wordt geregeld en wat er gebeurt met AOW, pensioen en uitkeringen.

Begin daarom met een persoonlijke inventarisatie. Breng alle inkomsten, bezittingen, ondernemingen, verzekeringen en juridische documenten in kaart. Onderzoek vervolgens per onderdeel welk land bevoegd is en welke acties vóór vertrek nodig zijn.

De meeste emigranten hoeven niet ieder internationaal belastingvraagstuk zelf te beheersen. Je moet wel weten welke vragen relevant zijn en wanneer deskundig advies nodig is.

Na deze stap weet je of het financiële plan uit stap 3 ook na belastingen, premies en juridische gevolgen realistisch blijft.

In stap 5 bepaal je hoe je wilt wonen. Je vergelijkt huren en kopen, tijdelijk en permanent wonen en de risico’s van een woningkeuze die te vroeg in het emigratieproces wordt gemaakt.

Veelgestelde vragen